ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტი საქართველოზე 2022 წლის საინვესტიციო კლიმატის შეფასებით ანგარიშს აქვეყნებს, სადაც საუბარია სამართლებრივ რეჟიმზე, ფინანსურ სექტორზე, კორუფციაზე, პოლიტიკასა და ქვეყანაში არსებულ გარემოზე. 

როგორც ანგარიშში ვკითხულობთ, ზოგადად, საქართველოში ბიზნეს და საინვესტიციო პირობები კარგია, თუმცა, იზრდება ნდობის ნაკლებობა სასამართლო სექტორის შესაძლებლობის მიმართ, განიხილოს კომერციული საქმეები დამოუკიდებლად ან დროულად, კომპეტენტურად, ვინაიდან ზოგიერთი საქმიანი დავის საქმეები სასამართლო სისტემაში წლების განმავლობაში ითრგუნება.

• პოლიტიკა პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მიმართ

საქართველო ღიაა უცხოური ინვესტიციებისთვის. კანონმდებლობა ადგენს ხელსაყრელ პირობებს უცხოური ინვესტიციებისთვის, მაგრამ არა შეღავათიან მოპყრობას უცხოელი ინვესტორებისთვის.

• საზღვარგარეთული კონტროლისა და კერძო საკუთრების და დაარსების უფლების შეზღუდვები

საქართველოს არ გააჩნია უცხოური ინვესტიციების სკრინინგის ყოვლისმომცველი მექანიზმები და საქართველოს არ გააჩნია პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების ზღვრები. 

• კორუფცია

2003 წლიდან საქართველომ მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა თავისი რეიტინგი საერთაშორისო გამჭვირვალობის (TI) კორუფციის აღქმის ინდექსის (CPI) ანგარიშში. TI-მ საქართველო 180 ქვეყანას შორის 45-ე ადგილზეა მისი CPI 2021 წლის გამოცემა  .

მიუხედავად იმისა, რომ საქართველო წარმატებულად ებრძოდა თვალსაჩინო, დაბალი დონის კორუფციას, საქართველო რჩება დაუცველი იმის მიმართ, რასაც TI უწოდებს „ელიტარულ“ კორუფციას: მაღალი დონის თანამდებობის პირები იყენებენ იურიდიულ ხარვეზებს პირადი გამდიდრების, სტატუსის ან ანგარიშსწორებისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ მტკიცებულებები ძირითადად ანეგდოტურია, კორუფციის ამ ფორმას, ან მისი არსებობის აღქმას, აქვს პოტენციალი შელახოს საზოგადოებისა და ინვესტორების ნდობა საქართველოს ინსტიტუტებისა და საინვესტიციო გარემოს მიმართ. კორუფცია რჩება პოტენციურ პრობლემად სახელმწიფო შესყიდვების პროცესებში, საჯარო მმართველობის პრაქტიკაში და სასამართლო სისტემაში გაურკვეველი კანონებისა და ეთიკური სტანდარტების გამო.

• პოლიტიკური და უსაფრთხოების გარემო

2008 წლის აგვისტოში დაძაბულობა საქართველოს რეგიონში, სამხრეთ ოსეთში, კულმინაციას მოჰყვა რუსეთსა და საქართველოს შორის ხანმოკლე ომით. რუსეთი შეიჭრა და დაიკავა საქართველოს ტერიტორიები აფხაზეთი და სამხრეთ ოსეთი. რუსეთი აგრძელებს ამ რეგიონების - საქართველოს ტერიტორიის თითქმის 20 პროცენტის ოკუპაციას და თბილისის ცენტრალურ ხელისუფლებას არ აქვს ეფექტური კონტროლი ამ ტერიტორიებზე. შეერთებული შტატები მხარს უჭერს საქართველოს სუვერენიტეტსა და ტერიტორიულ მთლიანობას მის საერთაშორისოდ აღიარებულ საზღვრებში და არ ცნობს საქართველოს აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის რეგიონებს დამოუკიდებლად. მხოლოდ რუსეთი, ნაურუ, ნიკარაგუა, სირია და ვენესუელა აღიარებენ მათ დამოუკიდებელ სახელმწიფოებად. დაძაბულობა კვლავ რჩება როგორც ოკუპირებულ ტერიტორიებზე, ასევე ადმინისტრაციულ სასაზღვრო ხაზებთან (ABLs). 2019 წლის აგვისტოში, სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაციული ზოლის გასწვრივ რუსეთის სამხედრო ძალების გაძლიერებამ დაძაბულობა მკვეთრად გაამძაფრა. გარდა ამისა, რუსი „მესაზღვრეები“ რეგულარულად პატრულირებენ ABL-ს და სულ უფრო ხშირად აკავებენ ადამიანებს, რომლებიც ცდილობდნენ ABL-ის გადაკვეთას. რამდენიმე თავდასხმა, კრიმინალური ინციდენტი და გატაცება მოხდა ABL-ებთანაც. მიუხედავად იმისა, რომ არცერთი აქტივობა არ ყოფილა ანტიამერიკული ხასიათის, არსებობს მაღალი რისკი იმისა, რომ მოგზაურები აღმოჩნდნენ არასწორ ადგილას, არასწორ დროს, სიტუაციაში. გარდა ამისა, წინა კონფლიქტების აუფეთქებელი ჭურვები საფრთხეს უქმნის სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაციულ ზოლთან ახლოს. თუმცა, საქართველოს სხვა ნაწილები, მათ შორის თბილისი, პირდაპირ არ არის დაზარალებული. დანაშაულებრივი ინციდენტები და გატაცებები მოხდა ადმინისტრაციულ უბნებთანაც. მიუხედავად იმისა, რომ არცერთი აქტივობა არ ყოფილა ანტიამერიკული ხასიათის, არსებობს მაღალი რისკი იმისა, რომ მოგზაურები აღმოჩნდნენ არასწორ ადგილას, არასწორ დროს, სიტუაციაში. გარდა ამისა, წინა კონფლიქტების აუფეთქებელი ჭურვები საფრთხეს უქმნის სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაციულ ზოლთან ახლოს. თუმცა, საქართველოს სხვა ნაწილები, მათ შორის თბილისი, პირდაპირ არ არის დაზარალებული. დანაშაულებრივი ინციდენტები და გატაცებები მოხდა ადმინისტრაციულ უბნებთანაც. მიუხედავად იმისა, რომ არცერთი აქტივობა არ ყოფილა ანტიამერიკული ხასიათის, არსებობს მაღალი რისკი იმისა, რომ მოგზაურები აღმოჩნდნენ არასწორ ადგილას, არასწორ დროს, სიტუაციაში. გარდა ამისა, წინა კონფლიქტების აუფეთქებელი ჭურვები საფრთხეს უქმნის სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაციულ ზოლთან ახლოს. თუმცა, საქართველოს სხვა ნაწილები, მათ შორის თბილისი, პირდაპირ არ არის დაზარალებული.

მიუხედავად იმისა, რომ ძალადობრივი ქუჩის საპროტესტო გამოსვლები ზოგადად იშვიათია, ბოლო დროს იყო პოლიტიკურად მოტივირებული ძალადობისა და სამოქალაქო არეულობის ეპიზოდები. 2021 წლის ივლისში ულტრამემარჯვენე ჯგუფებმა ძალადობრივად მოაწყვეს არეულობა თბილისის მასშტაბით დაგეგმილი Tbilisi Pride აღლუმის წინააღმდეგ, გაანადგურეს ორი არასამთავრობო ორგანიზაციის ოფისი და თავს დაესხნენ 50-ზე მეტ ჟურნალისტს და პიროვნებას, რომლებიც ლგბტქი+ თემის წევრებად ითვლება. 2019 წლის ივნისში, როდესაც დემონსტრანტები ცდილობდნენ პარლამენტში შესვლას ანტირუსული და ანტისამთავრობო პროტესტის დროს, ზოგიერთი ადამიანი დაშავდა, ზოგიერთს თვალის მძიმე დაზიანებები აღენიშნებოდა პოლიციის მიერ რეზინის ტყვიების გამოყენების გამო. საერთოდ, პოლიციამ შეასრულა თავისი მოვალეობა, დაეცვა წესრიგი გაუთვალისწინებელი პროტესტის შემთხვევაშიც კი. თუმცა, ზოგიერთ შემთხვევაში პოლიციამ ნებადართული გარემო დაუშვა ულტრამემარჯვენე ძალადობისთვის.

2021 წელს თურქულმა კომპანია ENKA-მ გააუქმა 800 მილიონი დოლარის ღირებულების ნამახვანის ჰიდროელექტროსადგური, საქართველოს მთავრობის მიერ ხელშეკრულების პირობების დარღვევისა და ფორსმაჟორის მოტივით. გადაწყვეტილებას წინ უძღოდა მრავალთვიანი საპროტესტო აქციები - მათ შორის სამშენებლო ზონაში შესვლის ბლოკირება - ადგილობრივი აქტივისტების მიერ, რომლებიც აცხადებდნენ, რომ პროექტი დაიწყო საკმარისი კვლევისა და რისკების საფუძვლიანი განხილვის გარეშე. საპროტესტო აქციების სერიის შემდეგ, საქართველოს ხელისუფლებამ დაიწყო ხელახალი მოლაპარაკება ENKA-სთან კონტრაქტის პირობების გასაუმჯობესებლად და ამ საუბრებში აქციის მონაწილეებიც ჩართო. თუმცა, საპროტესტო ჯგუფები ჩამოშორდნენ პროცესს, რაც საბოლოოდ ნამახვანჰესის გაუქმებამდე მივიდა.

ავტორი: ექსპრესნიუსი,

სოციალური ქსელები

„როსსტატის“ მონაცემებით, ბენზინის ფასების ყოველკვირეული ზრდა ბოლო 20 წლის განმავლობაში ყველაზე დიდია

ზელენსკი: ბელარუსის საზღვარზე აპარატურამ, რომელიც რუსულ დრონებს აკორექტირებდა, მუშაობა შეწყვიტა

დროა: პენიტენციურმა პირობა დაარღვია და ხოშტარიასთან მისი მკურნალი ექიმი არ შეუშვა

ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეამ საქართველოზე კრიტიკული რეზოლუცია მიიღო